Czy postęp to zawsze droga do przodu?

Technologia a jakość decyzji nie zawsze idą w parze: więcej danych, narzędzi i algorytmów może zwiększać szum zamiast pomagać inwestorowi wybierać lepiej. Czy też masz czasem wrażenie, że mimo ciągłego rozwoju technologii stoisz w miejscu? Że wszystko jest coraz szybsze, ale niekoniecznie mądrzejsze?

Mówią: postęp. Ale może to tylko ładniej opakowana iluzja?

W 1955 roku Isaac Asimov napisał esej, w którym przewidywał, że przyszłość nie będzie przypominać bardziej zaawansowanej wersji teraźniejszości. Będzie przypominała coś zupełnie innego.

Dziś żyjemy w świecie, który nieustannie obiecuje, że będzie szybciej, lepiej, efektywniej.
Nowe narzędzia. Lepsze algorytmy. Więcej danych. Więcej decyzji.
Ale zatrzymajmy się na moment.

Jak technologia wpływa na jakość decyzji inwestycyjnych?

Mamy dostęp do danych w czasie rzeczywistym, setek wskaźników, analiz, narzędzi.

• A mimo to 90% inwestorów detalicznych traci.
• Dane z FXCM: 62% transakcji kończyło się zyskiem, ale średnia strata była niemal dwa razy większa niż zysk.

Paradoks: więcej narzędzi = więcej bodźców = mniej klarownych decyzji.

Dlaczego tak się dzieje?
Bo ilość danych nie przekłada się na jakość decyzji. Wręcz przeciwnie prowadzi do przeciążenia, nadinterpretacji, iluzji kontroli.

Edukacja w erze Ai i TikToka

Więcej platform, więcej kursów, więcej contentu niż kiedykolwiek.

A mimo to:

• Coraz większy chaos informacyjny.
• Spadająca zdolność do krytycznego myślenia.
• Badania PISA: pogarszające się wyniki w rozumieniu tekstu i analizie informacji.

Czy to na pewno postęp? A może po prostu więcej… szumu?

Paraliż przez analizę

Więcej opcji = więcej dylematów. Więcej danych = więcej analiz, ale niekoniecznie lepszych wyborów.
Barry Schwartz w książce „The Paradox of Choice” opisuje, że zbyt wiele opcji prowadzi do frustracji, odwlekania decyzji i spadku satysfakcji. Wiemy wszystko – ale nie wiemy, co z tym zrobić.

Iluzja wiedzy i kompetencji

• Nawet małpy lepiej przewidywały wyniki gospodarcze niż eksperci (Tetlock).
• Więcej informacji często obniża jakość decyzji, bo podnosi pewność siebie (Slovic).
• Im większa ilość danych – tym większe złudzenie kontroli. A z nim: overtrading, FOMO, błędy poznawcze.

Rezygnacja z iluzji postępu

To, co nazywamy postępem, często jest tylko zmianą w przebraniu. Albo ruchem w miejscu, tylko z nową grafiką. Być może największym postępem jest rezygnacja z iluzji postępu.

Nie robienie więcej. Tylko robienie mniej, ale celniej.

Bo być może największym luksusem przyszłości nie będzie dostęp do informacji.
Tylko umiejętność jej ignorowania.